ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಂಗಡಣೆಯಾದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಗೊತ್ತೇ ?

 

ದೆಹಲಿ :
ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಂಗಡಣೆ ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರುಪೇರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿದೆ. ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿರುವ ಕೆಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಂಗಡಣೆ ನಂತರ ಮರೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ನಂತರ ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರದ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿದೆ. ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ನಂತರ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಕೆಲವು ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
2024 ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ನಂತರ ಜನಗಣತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್‌ ವಿಂಗಡಣೆಯ ಕೆಲಸ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್‌ ಶಾ ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

2026 ರ ನಂತರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿರುವ ಮೊದಲ ಜನಗಣತಿಯ ನಂತರ ನಡೆಸಲಿರುವ ಮೊದಲ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ನಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದ್ದು, ಕಾರ್ನೆಗೀ ಅವರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ತಮಿಳುನಾಡು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ 31 ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಎಂಟು ಸ್ಥಾನಗಳು ಇಳಿಕೆಯಾಗಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಎನ್ನುವುದು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಪುನರ್ ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಸ್ತುತ 80 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾನಗಳು ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ನಂತರ 11 ಸ್ಥಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು 39 ರಿಂದ 31 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ಒಟ್ಟು 42 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು 34 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಸ್ಥಾನಗಳು 20 ರಿಂದ 12ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಮೂಲಕ ಎಂಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ 28ರಿಂದ 26 ಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.

ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶವು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಸಂಸದರಿಗೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸದರು ಸರಾಸರಿ 30 ಲಕ್ಷ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರೆ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ 18 ಲಕ್ಷ ಜನರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

1976 ರಿಂದ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಬಾಕಿ ಇದೆ.1976ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಅವರು 2000ನೇ ಇಸವಿಯವರೆಗೆ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ವಿಂಗಡಣೆಗೆ ತಡೆ ನೀಡಿದ್ದರು. 2021 ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಅನ್ನು ಮರುಹೊಂದಿಸಿದರು, ಅದು 2026 ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈಗ, 2026 ರ ನಂತರ ಮೊದಲ ದಶವಾರ್ಷಿಕ ಜನಗಣತಿಯ ನಂತರ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ನಡೆಯಲಿದೆ.
2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಮಿಳುನಾಡು 7 ಕಡಿಮೆ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕಿತ್ತು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶವು 7 ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಲಿಸ್ಟೈರ್ ಮೆಕ್‌ಮಿಲನ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಕಾರ್ನೆಗೀ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ನಂತರ, ಉತ್ತರದ ನಾಲ್ಕು ರಾಜ್ಯಗಳು (ಬಿಹಾರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ) ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 22 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೆ, ನಾಲ್ಕು ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳು (ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೇರಳ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು) 17 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ವಿರೋಧ
ಆದರೆ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಅನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿವೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರೆ ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಡಿಎಂಕೆಯಂತಹ ಪಕ್ಷಗಳು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ವಾದಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳು ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದರೂ ಅವರಿಗೆ ಬಂಪರ್‌ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್‌ ವಿರೋಧಿಸುವವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಉತ್ತರದ ನಾಲ್ಕು ರಾಜ್ಯಗಳು (ಬಿಹಾರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ) ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 22 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು (545 ರಲ್ಲಿ) ಗಳಿಸುತ್ತವೆ. ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ನಾಲ್ಕು ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳು (ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೇರಳ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು) 17 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಹೊಸ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡವು 888 ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಕೆಳಮನೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಲ 545 ಆಗಿದೆ. ಇದರರ್ಥ 2026 ರಲ್ಲಿ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಮೇಲಿನ ಫ್ರೀಜ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ ಮತ್ತು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಜನಗಣತಿ ಆಧಾರಿತ ಮರುವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಡೆಸಿದರೆ, ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.