ಭಾರತದಲ್ಲಿ ʼಏಜ್ ವೆರಿಫಿಕೇಷನ್ʼ ಫೀಚರ್‌ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಂದಾದ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್‌

ನವದೆಹಲಿ: ಮಕ್ಕಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರ್ಸನಲ್ ಡೇಟಾ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ (DPDP) ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೆಟಾ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಜನಪ್ರಿಯ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಏಜ್ ವೆರಿಫಿಕೇಷನ್’ (Age Verification) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸದ್ಯ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆ ಆಯ್ದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಎನ್‌ಡಿಟಿವಿ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ “Add your date of birth” ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿರುವ ಹೊಸ ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರ ವಯಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಎದುರಾಗಲಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್‌ಗೆ 60 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಇದ್ದಾರೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸರ್ಕಾರಗಳು 16 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರವೇಶದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರುವ ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್‌ನ ಈ ಪ್ರಯೋಗ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.

‘ಗೌಪ್ಯತೆ-ಸಂರಕ್ಷಿತ’ ವಯಸ್ಸು ಪರಿಶೀಲನೆ
ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ ತನ್ನ ಸೀಮಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದು, ಬಳಕೆದಾರರ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
“ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರ್ಸನಲ್ ಡೇಟಾ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕಾಯ್ದೆಯಂತಹ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು, ಜನರು ತಮ್ಮ ವಯಸ್ಸನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಗೌಪ್ಯತೆ-ಸಂರಕ್ಷಿತ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನಾವು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದು ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ ವಕ್ತಾರರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದರರ್ಥ, ವಯಸ್ಸು ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ ಅಥವಾ ಇತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಬದಲು, ಬಳಕೆದಾರರು 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರೇ ಅಥವಾ ವಯಸ್ಕರೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಂತಹ ಡೇಟಾ-ಕನಿಷ್ಠ (Data Minimisation) ವಿಧಾನಗಳತ್ತ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ ಗಮನಹರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಸದ್ಯ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ ನೀಡುವುದು ಐಚ್ಛಿಕ
ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್‌ನ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಸದ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಮೂದಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ. ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡದ ಬಳಕೆದಾರರು ಎಂದಿನಂತೆ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ ಸೇವೆ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದಾಗಿ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ದಾಖಲಿಸುವ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿವರಗಳು ಇತರ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಪನಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಈ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಕ್ಷಣದ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರ ಮೇಲೆ ಇದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಪನಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಡಿಪಿಡಿಪಿ ನಿಯಮ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್‌ನ ವಯಸ್ಸು ಪರಿಶೀಲನೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.
ಡಿಪಿಡಿಪಿ ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿ, ಮಕ್ಕಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಬಳಕೆದಾರರು 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಮಂಜಸವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ, ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಯಸ್ಸು ನಿರ್ಧಾರ (Age Determination), ಪೋಷಕರ ಅನುಮತಿ, ಮಕ್ಕಳ ಡೇಟಾ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿಯಮಾನುಸರಣೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಬೀಳಲಿವೆ.

ಮೆಟಾ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿಗಾ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೆಟಾ ಒಡೆತನದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗಮನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್‌ನ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆದಿದೆ.
ಇದೇ ವಾರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಕುರಿತು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ ಪೋಸ್ಟ್‌ವೊಂದನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದ್ದ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೆಟಾ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿತ್ತು.
ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್‌ನ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾದ ಯೂಸರ್‌ನೇಮ್ (Username) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೂ ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕ ಅಡಚಣೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.

 ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಕ್ಕೂ ಎದುರಾದ ಸಂಕಟ?
ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಯೂಸರ್‌ನೇಮ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ಉದ್ದೇಶ, ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೊಬೈಲ್‌ಫೋನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದೆ, ಯೂಸರ್‌ನೇಮ್ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಸದ್ಯ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಯೂಸರ್‌ನೇಮ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಫೋನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
ಆದರೆ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದುರುಪಯೋಗದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಕಲಿ ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು, ಇತರರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸೋಗು ಹಾಕುವುದು (Impersonation), ವಂಚಕ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಂಚನೆ ನಡೆಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಯೂಸರ್‌ನೇಮ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಜಾರಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಂದೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (MeitY) ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್‌ಗೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಗೌಪ್ಯತೆ–ನಿಯಂತ್ರಣ–ಭದ್ರತೆಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೇವಲ ಹೊಸ ಫೀಚರ್‌ಗಳ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳ ಡೇಟಾ ರಕ್ಷಣೆ, ವಯಸ್ಸಿನ ದೃಢೀಕರಣ, ಬಳಕೆದಾರರ ಗೌಪ್ಯತೆ, ಗುರುತಿನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಂಚನೆ ನಿಯಂತ್ರಣ—ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವೇಳೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸವಾಲು ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ ಮುಂದಿದೆ.
ಒಂದೆಡೆ ಡಿಪಿಡಿಪಿ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಗೌಪ್ಯತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡೇ ದೃಢೀಕರಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಯೂಸರ್‌ನೇಮ್‌ನಂತಹ ಹೊಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ನಕಲಿ ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗದಂತೆ ಸೂಕ್ತ ಭದ್ರತಾ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್‌ನ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಉತ್ಪನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ‘ಫೀಚರ್‌’ಗಿಂತ ‘ಕಂಪ್ಲಯನ್ಸ್ ಬೈ ಡಿಸೈನ್’ (Compliance by Design) ಮತ್ತು ‘ಪ್ರೈವಸಿ ಬೈ ಡಿಸೈನ್’ (Privacy by Design) ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.