ನವದೆಹಲಿ: ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಡಕೆ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮೂಲದ ಅಡಕೆ ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ ವಂಚಿಸಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ (SAFTA) ಅಡಿ ದೊರೆಯುವ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆನ್ನಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಜಾಲವನ್ನು ಕಂದಾಯ ಗುಪ್ತಚರ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (DRI) ಭೇದಿಸಿದೆ.
ಡಿಆರ್ಐ(DRI) ನಡೆಸಿದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಜಾಲದಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ₹2,500 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಕಂದಾಯ ನಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂಬುದುಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದುವರೆಗೆ 9 ಮಂದಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಹಿತಿ ಬ್ಯೂರೋ (PIB) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಹೇಳಿಕೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಗುಪ್ತಚರ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಬಳಿಕ ಡಿಆರ್ಐ (DRI) ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಅಡಕೆ ಆಮದು ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೇಲೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶೋಧ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶೇ.100 ಮೂಲ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಡಕೆ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 100ರಷ್ಟು ಮೂಲ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ (Basic Customs Duty – BCD) ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಸ್ಎಎಫ್ಟಿಎ (SAFTA) ಒಪ್ಪಂದದಡಿ, ನಿಗದಿತ ಮೂಲದ ನಿಯಮಗಳು (Rules of Origin) ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮೂಲದ ಅರ್ಹ ಆಮದುಗಳಿಗೆ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಯಿತಿ ದೊರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ವಿನಾಯಿತಿ ದೊರೆಯುವ ಈ ನಿಯಮವನ್ನೇ ಕೆಲ ಆಮದುದಾರರ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ಗಳು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಡಿಆರ್ಐ ಹೇಳಿದೆ.
ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್, ಮಲೇಷ್ಯಾದಿಂದ ಅಡಕೆ
ಡಿಆರ್ಐ ಪ್ರಕಾರ, ಆರೋಪಿತ ಜಾಲವು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್, ಮಲೇಷ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಇತರ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಅಡಕೆಯನ್ನು ತರುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಮದು ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ಅಡಕೆಯುನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ್ದೆಂದು ಸುಳ್ಳು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮೂಲದ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಎಸ್ಎಎಫ್ಟಿಎ (SAFTA) ಸುಂಕ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಳಿದೆ.
ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಡಿಆರ್ಐ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ಆಮದುದಾರರು, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಬ್ರೋಕರ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಆಮದು-ರಫ್ತು ಕೋಡ್ (IEC) ಹೊಂದಿರುವವರ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೇಲೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶೋಧ ನಡೆಸಿದರು. ಶೋಧದ ವೇಳೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು, ಆಮದು ಮಾಡಲಾದ ಅಡಕೆಯ ನಿಜವಾದ ಮೂಲ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಡಿಆರ್ಐ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಇಪಿಝಡ್ (EPZ) ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಗ ಬದಲಾವಣೆ?
ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಜಾಲಗಳು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಅಡಕೆಯನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಎಕ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಝೋನ್ (EPZ) ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬಳಿಕ ಸರಕುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಕಂಟೇನರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಚೀಲಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಈ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮೂಲದ ಅಡಕೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಡಿಆರ್ಐ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಎಫ್ಟಿಎ (SAFTA) ಅಡಿ ದೊರೆಯುವ ಸುಂಕ ರಿಯಾಯಿತಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ನಕಲಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳ ಬಳಕೆ ಆರೋಪ
ಅಡಕೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮೂಲದ್ದೆಂದು ತೋರಿಸಲು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು (Certificates of Origin) ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ನಡೆದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಡಿಆರ್ಐ ತನಿಖೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸರಕುಗಳ ಮೂಲ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವೆಂದು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಎಫ್ಟಿಎ (SAFTA) ಅಡಿ ಸುಂಕ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ಈ ಜಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಚುಕೋರರು, ಸರಕುಗಳ ಮಾರ್ಗ ಬದಲಾವಣೆ, ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಆಮದುದಾರರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಕಮಿಷನ್ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
₹75 ಲಕ್ಷ ನಗದು, 160 ಟನ್ ಅಡಕೆ ಜಪ್ತಿ
ಡಿಆರ್ಐ ನಡೆಸಿದ ಶೋಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಲಾದ ಸುಮಾರು ₹75 ಲಕ್ಷ ನಗದು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಣ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಮದು ಮಾಡಲಾದ ಅಡಕೆಯಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಶಂಕಿಸಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಸುಮಾರು 160 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಅಡಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸರಕನ್ನೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಹವಾಲಾ, ನಕಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಳಕೆಯ ಶಂಕೆ
ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಗದು ವಹಿವಾಟು ನಡೆದಿರುವುದರ ಸುಳಿವು ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಡಿಆರ್ಐ (DRI) ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಅಕ್ರಮ ಆಮದು ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಹವಾಲಾ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಡಮ್ಮಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ದೊರೆತಿವೆ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಳಿದೆ.
ಹಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಬ್ರೋಕರ್ ಸಂಸ್ಥೆ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ
ಆರೋಪಿತ ವಂಚನೆಯಿಂದ ನಡೆದ ಆಮದುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸರಕುಗಳ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ ಎಂದು ಡಿಆರ್ಐ (DRI) ಗುರುತಿಸಿರುವ ಒಂದು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಬ್ರೋಕರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧವೂ ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಬ್ರೋಕರ್ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಅಡಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ
ಈ ಪ್ರಕರಣ ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಕಂದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಭವನೀಯ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಅಕ್ರಮ ಆಮದುಗಳಿಂದ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಕೆಯ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಸಮತೋಲನ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಸುಂಕದಲ್ಲಿ ಸರಕುಗಳು ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಅಡಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುವ ವರ್ತಕರಿಗೆ ನಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿ, ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಸಚಿವಾಲಯ ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿಕೆ
ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ 9 ಮಂದಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ತನಿಖೆ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಅಡಕೆ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡವರು, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಬ್ರೋಕರ್ಗಳು, ಐಇಸಿ (IEC) ಹೊಂದಿರುವವರು ಹಾಗೂ ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಡಿಆರ್ಐ (DRI) ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಅಡಕೆಯನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಮೂಲಕ ಅದರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು, ಭಾರತೀಯ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕ್ಲಿಯರ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಹಣದ ವಹಿವಾಟು ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮೂಲದ ಅಡಕೆಗೆ ಸಿಗುವ ಎಸ್ಎಎಫ್ಟಿಎ (SAFTA) ಸುಂಕ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಅಡಕೆಯನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಂದು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಪ್ರಕರಣದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಡಿಆರ್ಐ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಜಾಲದಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಭವಿಸಿರುವ ಸಂಭಾವ್ಯ ಕಂದಾಯ ನಷ್ಟ ₹2,500 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದು, ತನಿಖೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಪ್ರಕರಣದ ನಿಜವಾದ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಇತರರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
