ನವದೆಹಲಿ: ಇರಾನ್-ಅಮೆರಿಕ ಸಂಘರ್ಷದ ಕಾರಣ ತಲೆದೋರಿದ್ದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ (ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ) ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಗುರುವಾರ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆ. ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಹೊತ್ತ ಹಡಗುಗಳು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಲುಪಲಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲಿಗೆ ಇದ್ದ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಿ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ಈ ಕುರಿತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಚಿವಾಲಯ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, ಹೋಟೆಲ್ಗಳು, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಗೃಹಬಳಕೆಯಲ್ಲದ ಪ್ಯಾಕ್ಡ್ ಎಲ್ಪಿಜಿ (Non-domestic Packed LPG) ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಬಲ್ಕ್ ಎಲ್ಪಿಜಿ (Bulk LPG) ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಸಹ ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
“ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ರಿಲೀಫ್ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಗೃಹಬಳಕೆಯಲ್ಲದ ಪ್ಯಾಕ್ಡ್ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ವಲಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆ. ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ಪೂರೈಕೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನೇ ಈಗ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲು ಏನಾಗಿತ್ತು?
ಇರಾನ್ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಆಮದಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತವು ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ ಆಮದಿನ ಸುಮಾರು ಶೇ. 90 ರಷ್ಟನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳಿಂದಲೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಲು, ಸರ್ಕಾರವು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಗೃಹಬಳಕೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಿದಂತೆ ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಶೇ. 70 ರಷ್ಟು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಹಲವು ವಲಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಡಿತವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ವಲಯಕ್ಕೆ ನಿರಾಳ: ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶ
ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಸೆನ್ಷಿಯಲ್ ಕಮೋಡಿಟೀಸ್ ಆಕ್ಟ್ (ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳಿಗೆ (Refineries) ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ C3 ಮತ್ತು C4 ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಗಳನ್ನು ಎಲ್ಪಿಜಿ ಪೂಲ್ಗೆ ತಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಉತ್ಪಾದಕರು ಎಲ್ಪಿಜಿ ಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ತಮ್ಮ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತ್ತು.
ಈಗ ದೇಶೀಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಪಿಜಿಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ (ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್) C3-C4 ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಬಳಕೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ದೇಶೀಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಲಭ್ಯತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಾರದು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ದೇಶೀಯ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ದಿನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ 40,000 ಟನ್ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಾರದು ಎಂಬ ಷರತ್ತನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ C3/C4 ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಗಳ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ‘ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಹೈ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ’ಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಿರ
ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗಿಂತ ಮುಂಚಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿವೆ, ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯ ಆತಂಕಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಹಡಗು ಸಾಗಣೆ ಹಾಗೂ ಇಂಧನ ಹರಿವು ಸ್ಥಿರಗೊಂಡಿದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೇಶದ ಮನೆಮನೆಗಳಿಗೆ ತಡೆರಹಿತ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವುದೇ ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಗ್ರಾಹಕರ ವಿವರವಾದ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ (OMCs) ಸರ್ಕಾರ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
